<h1 style=”text-align: center;”>
CHOROBA HASHIMOTO

Choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy.
Jest to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli wytwarzanie przez organizm przeciwciał przeciwko własnym tkankom, w tym przypadku przeciwko tarczycy.
Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska Japońskiego lekarza Hakaru Hashimoto, który opisał tą chorobę jako pierwszy w 1912 r.

Przewlekłe, utrzymujące się przez lata, zapalenie powoduje niszczenie gruczołu a przez to jego niedoczynność. Choroba może dotyczyć nawet młodych osób i jest kilkukrotnie częstsza u kobiet niż u mężczyzn, stąd tak ważne jest badanie tarczycy, szczególnie przed planowanym zajściem w ciążę.

W początkowym okresie choroby tarczyca może być powiększona ( wole) a następnie w miarę postępu choroby ulega zmniejszeniu. Początkowe stadia choroby mogą przebiegać w sposób zupełnie niezauważalny. W stadium zaawansowanym, gdy niedobory hormonów tarczycy są już znaczne mogą pojawiać się takie objawy jak:
– uczucie zimna,
– przewlekłe zmęczenie
– sucha, zimna skóra, wypadanie włosów
– wzrost masy ciała
– zaburzenia miesiączkowania

Objawy pogłębiają się wraz z czasem trwania choroby, jednakże w początkowym okresie tzw. subklinicznej niedoczynności mogą być zupełnie niezauważalne.

Diagnostyka polega na oznaczeniu poziomu hormonów:
TSH – hormon tyreotropowy – podwyższa się w przypadku niedoczynności tarczycy
fT3 i FT4– czyli wolna trójjodotyronina i wolna tyroksyna – hormony tarczycy obniżają się w przypadku niedoczynności tarczycy.

Na etapie subklinicznej niedoczynności tarczycy fT4 – tyroksyna może być jeszcze w normie ale podwyższa się poziom TSH.

Czynnikiem różnicującym chorobę Hashimoto od innych postaci niedoczynności tarczycy jest wysokie miano przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy krwi , szczególnie przeciwko tyreoperoksydazie ( anty-TPO).

Należy również wykonać USG tarczycy, której obraz jest charakterystyczny dla choroby Hashimoto.

Nie ma możliwości wyleczenia tego schorzenia, gdyż tarczyca ulega trwałemu, nieodwracalnemu uszkodzeniu.

Leczenie polega na podawaniu hormonu tarczycy – Lewotyroksyny – w dawkach ustalonych przez lekarza w zależności od stopnia uszkodzenia i niedoczynności tarczycy.

Nie ma możliwości skutecznego zapobiegania tej chorobie, gdyż ma ona podłoże genetyczne a jedynie skuteczna jest okresowa kontrola tarczycy.
CHOROBA HASHIMOTO

Choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy.
Jest to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli wytwarzanie przez organizm przeciwciał przeciwko własnym tkankom, w tym przypadku przeciwko tarczycy.
Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska Japońskiego lekarza Hakaru Hashimoto, który opisał tą chorobę jako pierwszy w 1912 r.

Przewlekłe, utrzymujące się przez lata, zapalenie powoduje niszczenie gruczołu a przez to jego niedoczynność. Choroba może dotyczyć nawet młodych osób i jest kilkukrotnie częstsza u kobiet niż u mężczyzn, stąd tak ważne jest badanie tarczycy, szczególnie przed planowanym zajściem w ciążę.

W początkowym okresie choroby tarczyca może być powiększona ( wole) a następnie w miarę postępu choroby ulega zmniejszeniu. Początkowe stadia choroby mogą przebiegać w sposób zupełnie niezauważalny. W stadium zaawansowanym, gdy niedobory hormonów tarczycy są już znaczne mogą pojawiać się takie objawy jak:
– uczucie zimna,
– przewlekłe zmęczenie
– sucha, zimna skóra, wypadanie włosów
– wzrost masy ciała
– zaburzenia miesiączkowania

Objawy pogłębiają się wraz z czasem trwania choroby, jednakże w początkowym okresie tzw. subklinicznej niedoczynności mogą być zupełnie niezauważalne.

Diagnostyka polega na oznaczeniu poziomu hormonów:
TSH – hormon tyreotropowy – podwyższa się w przypadku niedoczynności tarczycy
fT3 i FT4– czyli wolna trójjodotyronina i wolna tyroksyna – hormony tarczycy obniżają się w przypadku niedoczynności tarczycy.

Na etapie subklinicznej niedoczynności tarczycy fT4 – tyroksyna może być jeszcze w normie ale podwyższa się poziom TSH.

Czynnikiem różnicującym chorobę Hashimoto od innych postaci niedoczynności tarczycy jest wysokie miano przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy krwi , szczególnie przeciwko tyreoperoksydazie ( anty-TPO).

Należy również wykonać USG tarczycy, której obraz jest charakterystyczny dla choroby Hashimoto.

Nie ma możliwości wyleczenia tego schorzenia, gdyż tarczyca ulega trwałemu, nieodwracalnemu uszkodzeniu.

Leczenie polega na podawaniu hormonu tarczycy – Lewotyroksyny – w dawkach ustalonych przez lekarza w zależności od stopnia uszkodzenia i niedoczynności tarczycy.

Nie ma możliwości skutecznego zapobiegania tej chorobie, gdyż ma ona podłoże genetyczne a jedynie skuteczna jest okresowa kontrola tarczycy.
CHOROBA HASHIMOTO

Choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy.
Jest to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, czyli wytwarzanie przez organizm przeciwciał przeciwko własnym tkankom, w tym przypadku przeciwko tarczycy.
Nazwa schorzenia pochodzi od nazwiska Japońskiego lekarza Hakaru Hashimoto, który opisał tą chorobę jako pierwszy w 1912 r.

Przewlekłe, utrzymujące się przez lata, zapalenie powoduje niszczenie gruczołu a przez to jego niedoczynność. Choroba może dotyczyć nawet młodych osób i jest kilkukrotnie częstsza u kobiet niż u mężczyzn, stąd tak ważne jest badanie tarczycy, szczególnie przed planowanym zajściem w ciążę.

W początkowym okresie choroby tarczyca może być powiększona ( wole) a następnie w miarę postępu choroby ulega zmniejszeniu. Początkowe stadia choroby mogą przebiegać w sposób zupełnie niezauważalny. W stadium zaawansowanym, gdy niedobory hormonów tarczycy są już znaczne mogą pojawiać się takie objawy jak:
– uczucie zimna,
– przewlekłe zmęczenie
– sucha, zimna skóra, wypadanie włosów
– wzrost masy ciała
– zaburzenia miesiączkowania

Objawy pogłębiają się wraz z czasem trwania choroby, jednakże w początkowym okresie tzw. subklinicznej niedoczynności mogą być zupełnie niezauważalne.

Diagnostyka polega na oznaczeniu poziomu hormonów:
TSH – hormon tyreotropowy – podwyższa się w przypadku niedoczynności tarczycy
fT3 i FT4– czyli wolna trójjodotyronina i wolna tyroksyna – hormony tarczycy obniżają się w przypadku niedoczynności tarczycy.

Na etapie subklinicznej niedoczynności tarczycy fT4 – tyroksyna może być jeszcze w normie ale podwyższa się poziom TSH.

Czynnikiem różnicującym chorobę Hashimoto od innych postaci niedoczynności tarczycy jest wysokie miano przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy krwi , szczególnie przeciwko tyreoperoksydazie ( anty-TPO).

Należy również wykonać USG tarczycy, której obraz jest charakterystyczny dla choroby Hashimoto.

Nie ma możliwości wyleczenia tego schorzenia, gdyż tarczyca ulega trwałemu, nieodwracalnemu uszkodzeniu.

Leczenie polega na podawaniu hormonu tarczycy – Lewotyroksyny – w dawkach ustalonych przez lekarza w zależności od stopnia uszkodzenia i niedoczynności tarczycy.

Nie ma możliwości skutecznego zapobiegania tej chorobie, gdyż ma ona podłoże genetyczne a jedynie skuteczna jest okresowa kontrola tarczycy.

 

 

 

NADCZYNNOŚĆ TARCZYCY

Nadczynność tarczycy jest schorzeniem polegającym na tym, że tarczyca wytwarza za dużo hormonów w stosunku do potrzeb organizmu.

Tarczyca wytwarza trójjodotyroninę ( T3) i tyroksynę ( T4 ) – hormony regulujące funkcje organizmu, w tym metabolizm, pracę serca , pracę innych gruczołów dokrewnych w tym jajników.

Praca tarczycy jest stymulowana przez podwzgórze i przysadkę za pośrednictwem hormonu tyreotropowego – TSH. Przy prawidłowo funkcjonującym sprzężeniu zwrotnym wzrost poziomu hormonów tarczycy działa hamująco na wydzielanie hormonu tyreotropowego TSH i odwrotnie.

Pewne stany chorobowe powodują zakłócenie tej równowagi i niekontrolowaną nadprodukcję hormonów tarczycy, kiedy niski poziom TSH nie wpływa na obniżenie produkcji hormonów tarczycy T3 i T4.

Najczęstszymi stanami chorobowymi powodującymi nadczynność tarczycy są:

– choroba Gravesa –Basedowa . Jest to choroba o podłożu autoimmunologicznym, w której autoantygenem jest receptor TSH. Powstają w organizmie przeciwciała, które stymulują receptory dla TSH znajdujące się w tarczycy i powodują nadmierną produkcję hormonów tarczycy.

– guzki tarczycy – w postaci wola guzkowego nadczynnego lub autonomicznego guza tarczycy produkującego hormony tarczycy w nadmiarze i nie reagujące za sprzężenie zwrotne.

– zapalenie tarczycy np. stymulowane infekcją wirusową lub poporodowe zapalenie tarczycy.

Najczęściej na nadczynność tarczycy chorują kobiety w przedziale wiekowym 20-40 r. życia

Wczesne stadia choroby mogą przebiegać w sposób niezauważony, stopniowo objawy nasilają się w postaci:
– nerwowości , rozdrażnienia
– drżenia rąk
– spadku wagi ciała,
– nadmiernej potliwości
– wypadania włosów
– przyspieszonej czynności serca, zaburzeń rytmu serca
– objawów ocznych – wytrzeszczu , zaburzeń widzenia
– zaburzeń miesiączkowania
– biegunek

Diagnostyka nadczynności tarczycy polega na stwierdzeniu obniżonego poziomu TSH w surowicy krwi przy podwyższonym poziomi fT4 i/lub fT3 ( czyli wolnych hormonów tarczycy w surowicy).

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowych poziomów hormonów tarczycy w surowicy krwi należy wykonać USG tarczycy oraz oznaczyć poziom przeciwciał przeciwtarczycowych.
Obecność przeciwciał przeciwtarczycowych a zwłaszcza przeciwciał przeciwko receptorowi TSH wskazuje na chorobę Gravesa-Basedowa

USG tarczycy umożliwia wykrycie guzków tarczycy.

W przypadku stwierdzenia zmian guzowatych tarczycy należy dodatkowo wykonać biopsję cienkoigłową tarczycy ( BAC ) aby określić charakter zmian guzowatych a przede wszystkim wykluczyć raka tarczycy.

W pierwszym etapie leczenie rozpoczyna się najczęściej od farmakoterapii, czyli leków tyreostatycznych – tiamazolu lub propylotiouracylu. Tyreostayki chamują produkcję hormonów tarczycy. Każdorazowo lekarz musi ustalić właściwą dawkę leku.

W kolejnym etapie w zależności od potrzeb można rozważyć leczenie operacyjne lub leczenie jodem promieniotwórczym ( 131 I ).

Leczenie operacyjne zaleca się chorym z guzkami tarczycy, szczególnie w przypadku raka tarczycy oraz u chorych z dużym wolem uciskającym tchawicę. Po operacji usunięcia tarczycy często rozwija się niedoczynność tarczycy, która wymaga leczenia hormonami tarczycy. Do powikłań leczenia operacyjnego zalicza się niedoczynność przytarczyc oraz uszkodzenie nerwów krtaniowych.

Leczenie jodem promieniotwórczym ( 131 I) podanym w postaci doustnej powoduje powolne u stopniowe niszczenie miąższu tarczycy przez wychwytywany przez nią jod promieniotwórczy w wyniku czego rozwija się stopniowo niedoczynność tarczycy.
Kobiety leczone jodem promieniotwórczym nie powinny zachodzić w ciążę co najmniej przez 6 miesięcy po podaniu jodu.

Nieleczona nadczynność tarczycy jest stanem niekorzystnym dla organizmu i może przyjąć formę przełomu tarczycowego, który stanowi stan zagrożenia życia.

Nadczynność tarczycy może powodować niebezpieczne zaburzenia rytmu serca , migotania przedsionków i niewydolność serca. W tym przypadku wymaga to włączenia leków z grupy beta-blokerów np. propranololu aby zwolnić akcję serca.

Szczególnie niebezpieczna jest nadczynność tarczycy dla kobiet ciężarnych. Jet to stan niebezpieczny zarówno dla matki jak i rozwijającego się płodu i może prowadzić nawet do przełomu tarczycowego.

Dlatego tak ważna jest kontrola tarczycy przed planowanym zajściem w ciąże , szczególnie że leki przeciwtarczycowe są preparatami o dużej toksyczności , mogą wywoływać agranulocytozę ( spadek liczny białych ciałek we krwi) oraz nie są obojętne dla rozwijającego się płodu.

 

WIRUS HPV a RAK SZYJKI MACICY

W roku 2008 Harald zur Hausen otrzymał Nagrodę Nobla za odkrycie wirusa HPV, czyli wirusa brodawczaka ludzkiego.
Okazało się wówczas, że prawie 100% raków szyjki macicy spowodowanych jest infekcją wirusem HPV.

Obecnie znanych jest ponad 150 typów wirus HPV, które wywołują zarówno zmiany złośliwe w postaci raka jak i zmiany łagodne w postaci zmian brodawkowatych.

Poszczególne typy wirusa HPV wykazują tendencję do zakażania różnych okolic ciała.
Wirus HPV zakaża komórki podstawne nabłonka płaskiego , czyli skóry lub błon śluzowych wywołując :
– raka szyjki macicy
– raka prącia
– raka krtani
– kłykciny kończyste krtani , sromu, prącia, odbytu, czyli zmiany brodawkowate łagodne ale bardzo uciążliwe w leczeniu i mogące dać poważne powikłania niebezpieczne dla organizmu
– brodawki skórne tzw. kurzajki

Najbardziej niebezpiecznymi, onkogennymi są typy wirusa HPV 16 i 18 , które w ponad 70 % związane są z rozwojem raka, gdyż maja one zdolność integracji z DNA człowieka i wywołują przemianę nowotworową zakażonych komórek.

Również inne typy wirusa HPV np. 31,33,45,52,58 mają zdolność wywoływania zmian nowotworowych , aczkolwiek ich potencjał onkogenny jest niższy.

Typy wirusa HPV 6 i 11 wywołują zmiany łagodne brodawkowate o typie kłykcin kończystych.

Do zakażenia dochodzi w momencie bezpośredniego kontaktu z wirusem, czyli w trakcie współżycia, gdy wirus przenosi się bezpośrednio z osoby zakażonej na zdrową oraz drogą wertykalną, gdy dochodzi do zakażenia dziecka w trakcie porodu.

Zmiany łagodne brodawkowate tzw. kurzajki przenoszą się w trakcie kontaktu dłoni i stóp bezpośrednio z powierzchniami z którymi miały kontakt osoby zakażone np. chodzenie bosymi stopami na basenie.

Zakażenie wirusem HPV przebiega początkowo bezobjawowo a okres wywołania zmian klinicznych może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy . W blisko 90% przypadków dochodzi do samowyleczenia. Szczególnie jednak u osób z obniżoną odpornością rozwija się zakażenie przewlekłe, DNA wirusa wbudowywuje się trwale do DNA komórki nabłonka powodując jego modyfikację i powstawanie nieprawidłowych form komórek, które mogą być komórkami rakowymi lub komórkami, które przybierają formę zmian brodawkowatych.

 

Objawy kliniczne w postaci brodawek tzw. kurzajek lokalizują się głównie na stopach i dłoniach, z reguły są to małe guzki niebolesne, rogowaciejące.

Na błonach śluzowych w okolicach zewnętrznych narządów płciowych – srom, prącie ,odbyt lokalizują się zmiany o charakterze kłykcin kończystych , które przyjmują formę kalafiorowatych krzaczastych wyrośli w kolorze białym lub różowym. Nieleczone przyjmują formę bardzo obfitych zmian , które mogą znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie.

Zmiany o typie kłykcin kończystych są szczególnie niebezpieczne w obrębie krtani i gardła, gdyż nieleczone mogą prowadzić do bardzo poważnego upośledzenia oddychania.

Szczególnie niebezpieczne są zmiany spowodowane typami wysokoonkogennymi typ 16 i 18 w obrębie szyjki macicy, gdzyż zmiany te są niewidoczne dla chorej i praktycznie nie dają żadnych objawów klinicznych a prowadzą do rozwoju raka szyjki macicy.

Rozwój raka szyjki macicy trwa od kilku do kilkunastu lat od momentu infekcji. Dlatego tak ważne są regularne badania cytologiczne. Badanie cytologiczne umożliwia wykrycie zmian na poziomie komórki zainfekowanej wirusem HPV zanim rozwiną się objawy kliniczne.

Szczepy wysokoonkogenne wywołują początkowo zmiany komórkowe o typie tzw. dysplazji, która z formy dysplazji małego stopnia (LSIL) przechodzi do zmian o charakterze dysplazji dużego stopnia (HSIL) , następnie tzw. raka in situ, po czym przechodzi w formę raka inwazyjnego.

Regularne badania cytologiczne służą rozpoznaniu infekcji HPV na jak najwcześniejszym etapie, gdy leczenie jest jak najmniej inwazyjne i 100% skuteczne.

Nie ma skutecznego, aktywnego leku leczącego infekcję HPV.

Skutecznym sposobem zapobiegania tym infekcjom są szczepienia przeciwko HPV.

Leczenie istniejących już infekcji wirusem HPV polega na usunięciu zakażonej tkanki.

W przypadku zmian brodawkowatych i kłykcin kończystych najskuteczniejszymi, udowodnionymi sposobami leczenia jest zamrożenie zmian wirusowych lub usunięcie ich za pomocą lasera ( tzw. waporyzacja laserowa , czyli odparowanie).

W przypadku zmian szyjki macicy o charakterze dysplazji należy rozszerzyć diagnostykę o badanie kolposkopowe , które umożliwia precyzyjną lokalizację zmian w obrębie szyjki macicy oraz określenie ich nasilenia.

Zainfekowany nabłonek z szyjki macicy należy usunąć w granicach zdrowych tkanek , najczęściej odbywa się to za pomocą elektroresekcji, czyli wycięcia pętlą elektryczną.
Uzyskany w ten sposób materiał przesyła się do badania histopatologicznego celem weryfikacji stopnia nasilenia zmian oraz kontroli wycięcia ich z marginesem zdrowej tkanki. Taki sposób leczenia nie upośledza funkcji rozrodczych.

W przypadku inwazyjnego raka szyjki macicy jedynym sposobem leczenia , ratującym życie, jest rozległy zabieg operacyjny z usunięciem narządu rodnego i węzłów chłonnych.

SZCZEPIENIE PRZECIWKO WIRUSOWI HPV

Przenoszony drogą płciową wirus HPV jest w prawie w 100% odpowiedzialny za rozwój raka szyjki macicy, czwarty co do częstości występowania nowotwór złośliwy u kobiet.

Jedyną skuteczną metodą zapobiegania zakażeniu wirusem HPV jest szczepienie.

Wykazano , że statystyczne ryzyko zakażenia wirusem HPV wynosi u kobiet 85% a u mężczyzn 91%.

Do zakażenia dochodzi najczęściej w trakcie kontaktów seksualnych lub przez kontakt zakażonych rąk z narządami płciowymi..

Do zakażenia noworodka może dojść również w trakcie porodu.

Najbardziej niebezpiecznymi typami wirusa, najbardziej onkogennymi są typ 16 i 18.
Inne typy wirusa np. 31,33,45,52, 58 wykazują mniejszą onkogenność.

Typy wirusa 6 i 11 wywołują zmiany łagodne o typie zmian brodawkowatych, które mogą być jednak bardzo uciążliwe i niebezpieczne , szczególnie gdy dotyczą krtani.

Obecnie dostępne są szczepionki przeciwko dwóm typom wirusa HPV 16 i 18 oraz szczepionki 9 walentne przeciwko typom onkogennym HPV 16,18, 31,33,45,52 i 58 oraz HPV 6 i 11.

Obie dostępne szczepionki są skuteczne w profilaktyce zakażeń wirusami HPV typ 16 i 18, z tym że szczepionka 9 walentna zabezpiecza dodatkowo przez typami HPV 6 i 11 wywołującymi zmiany brodawkowate.

Szczepienia mają wysoką skuteczność , trzeba mieć jednak świadomość że nie chronią one przed wszystkimi typami wirusa i nie zabezpieczają w 100% przed rakiem szyjki macicy, dlatego niezbędne jest niezaniechanie regularnych profilaktycznych badań cytologicznych.

Obecnie dostępne szczepionki są bezpieczne, gdyż nie zwierają one żywych wirusów a jedynie ich białka , które mają wywołać reakcję odpornościową w organizmie nie powodując choroby.

Trzeba mieć świadomość, że nawet przebycie infekcji HPV nie daje odporności , gdyż jest to infekcja miejscowa , bardzo ograniczona, nie dająca wystarczającej reakcji immunologicznej aby mogły wywołać trwałą odporność.

Trzeba również wiedzieć, że szczepienie nie spowoduje wyleczenia istniejącej infekcji HPV.

 

 

Szczepienia przeciwko HPV są najskuteczniejsze, gdy przeprowadza się je przed rozpoczęciem współżycia. Zgodnie z zaleceniami szczepienie przeciwko HPV powinno obejmować wszystkie dzieci, obojga płci, między 11 a 12 rokiem życia.

Rekomenduje się również szczepienie osób dorosłych, które rozpoczęły współżycie.

Dla osób do 15 roku życia kompletne szczepienie składa się z dwóch szczepionek podanych w odstępie 6-12 miesięcy.

Szczepienie osób powyżej 15 roku życia obejmuje 3 dawki szczepionki podane w schemacie 0-2-6 miesięcy, czyli po pierwszej dawce podaje się drugą dawkę po 2 miesiącach i trzecią dawkę po 6 miesiącach od pierwszej dawki.

Zaleca się aby cały schemat szczepienia przeprowadzać tym samym preparatem.

Przeciwwskazania do szczepienia obejmują ogólne przeciwwskazania do szczepień.
Nie zaleca się podawania tych szczepionek w ciąży oraz gdy wystąpiły objawy nadwrażliwości po podaniu pierwszej dawki.

Od 01 czerwca 2023r. rozpoczęto w Polsce program bezpłatnych , powszechnych szczepień nastolatków w wieku 12 i 13 lat przeciwko wirusowi HPV.

Ponieważ nie ma skutecznych leków przeciwko wirusowi HPV najskuteczniejszą metodą ochrony są szczepienia.

Zakażenia te są szczególnie niebezpieczne, gdyż osoba zakażona bardzo często nie ma świadomości zakażenia i sama nieświadomie zaraża innych.

Zakażenie bardzo długo może przebiegać w sposób bezobjawowy i być przyczyną zakażenia wirusem HPV noworodka w czasie porodu.

Z tych względów kobiety, szczególnie w ciąży, powinny wykonywać profilaktyczne badania cytologiczne, w trakcie których można wykryć wczesne stadia zakażenia wirusem HPV.

 

</h1>
<h6 style=”text-align: center;”><span style=”color: #c7c7c7;”>Strona nie istnieje.</span></h6>